Mô hình phương trình đồng thời và khái niệm xác định Simultaneous equations model and identification Giới thiệu Trong bài học trước, chúng ta đã tìm hiểu về vấn đề nội sinh, một trong những trở ngại lớn nhất khiến ước lượng OLS trở nên thiếu tin cậy. Một trong những nguyên nhân gốc rễ gây ra nội sinh chính là “quan hệ đồng thời” (simultaneity), nơi các biến không chỉ tác động một chiều mà còn ảnh hưởng lẫn nhau. Ví dụ kinh điển nhất trong kinh tế học là mô hình cung và cầu: giá cả ảnh hưởng đến lượng cầu, nhưng đồng thời, sự thay đổi của lượng cầu và lượng cung trên thị trường lại quyết định mức giá cân bằng. Chúng được xác định một cách đồng thời, không biến nào có trước biến nào. Để mô hình hóa những mối quan hệ phức tạp này, các nhà kinh tế lượng đã phát triển một khuôn khổ lý thuyết gọi là Mô hình Phương trình Đồng thời (Simultaneous Equations Model – SEM). SEM không chỉ …