Nền tảng mô hình VARX và tính ngoại sinh yếu VARX model foundations and weak exogeneity 1. Tại sao cần mô hình VARX? Trong hành trình khám phá kinh tế lượng chuỗi thời gian, chắc hẳn các bạn đã quen thuộc với mô hình VAR (Vector Autoregressive). Đây là một công cụ tuyệt vời để phân tích mối quan hệ động, tương tác qua lại giữa một nhóm các biến số, nơi mỗi biến đều được coi là “nội sinh” và có thể ảnh hưởng lẫn nhau. Tuy nhiên, trong nhiều bài toán kinh tế thực tế, cách tiếp cận đối xứng này không phải lúc nào cũng phù hợp. Hãy tưởng tượng chúng ta đang phân tích kinh tế vĩ mô Việt Nam với các biến như GDP, lạm phát và lãi suất. Rõ ràng, các biến số từ nền kinh tế lớn như GDP của Mỹ hay giá dầu thế giới có tác động mạnh mẽ đến Việt Nam. Nhưng liệu những thay đổi trong GDP của Việt Nam có thực sự ảnh hưởng ngược trở lại đến …