Bài 3: Tại sao biến giải thích cần được coi là ngẫu nhiên? Why not fixed explanatory variables? 1. Giới thiệu: Thay đổi lăng kính nhìn nhận dữ liệu Chào các bạn, trong các khóa học kinh tế lượng nhập môn, chúng ta thường được học về mô hình hồi quy tuyến tính với một giả định ngầm khá mạnh: các biến giải thích (biến độc lập) là “cố định”. Điều này có nghĩa là chúng ta xem các giá trị của học vấn, kinh nghiệm, hay bất kỳ biến $x$ nào khác như những con số được định trước, không phải là biến ngẫu nhiên. Cách tiếp cận này hữu ích để hiểu cơ chế của phương pháp OLS, nhưng nó giống như việc chúng ta đang phân tích một thí nghiệm trong phòng lab, nơi nhà nghiên cứu có toàn quyền kiểm soát và thiết lập các giá trị đầu vào. Tuy nhiên, thế giới kinh tế và xã hội không phải là một phòng lab. Trong thực tế, các biến như học vấn, kinh nghiệm, hay quyết …