Kinh tế phát triển thực nghiệm: Thực hành với Stata

Price range: 390.000₫ through 1.280.000₫

Cuốn sách Kinh tế phát triển thực nghiệm cung cấp kiến thức cơ bản về các phương pháp phân tích thực nghiệm trong kinh tế phát triển. Với cách tiếp cận định lượng, cuốn sách hướng dẫn sinh viên áp dụng các mô hình hồi quy, phân tích dữ liệu cắt ngang, chuỗi thời gian và dữ liệu bảng để giải quyết các vấn đề thực tiễn như giáo dục, đầu tư và tăng trưởng kinh tế. Ngoài ra, sách cũng giới thiệu các phương pháp thực nghiệm hiện đại, cho thấy mối liên hệ giữa các phương pháp truyền thống và mới. Mục tiêu là giúp người đọc hiểu rõ hơn về cách áp dụng các kỹ thuật kinh tế lượng vào nghiên cứu thực tiễn, từ đó tự tìm ra câu trả lời cho các vấn đề phát triển.

SKU: FSRAK15U1 Category:

Kinh tế phát triển thực nghiệm: Phương pháp và ứng dụng

Experimental Development Economics: Methods and Practical Applications

LỜI GIỚI THIỆU

Chào các bạn sinh viên và nhà nghiên cứu trẻ,

Kinh tế phát triển không chỉ là một lĩnh vực lý thuyết, mà còn là một hành trình tìm kiếm những giải pháp thực tiễn cho các vấn đề toàn cầu như nghèo đói, bất bình đẳng, và tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, để những giải pháp này thực sự hiệu quả, chúng ta cần phải hiểu rõ “điều gì hoạt động và tại sao”, dựa trên bằng chứng thực nghiệm vững chắc. Đây chính là trọng tâm của kinh tế phát triển thực nghiệm (experimental development economics).

Bạn đã từng băn khoăn về cách các nhà kinh tế có thể đo lường tác động của giáo dục đến thu nhập, hay vai trò của công nghệ trong tăng trưởng kinh tế? Làm thế nào để chúng ta phân biệt giữa quan hệ nhân quả (causal relationship)tương quan (correlation)? Những câu hỏi này đòi hỏi một bộ công cụ kinh tế lượng mạnh mẽ và khả năng tư duy phản biện sắc bén. Chuỗi bài giảng này được thiết kế để trang bị cho bạn chính những công cụ và tư duy đó, biến những khái niệm trừu tượng thành kỹ năng thực hành cụ thể.

Từ những nền tảng của hồi quy (regression) tuyến tính đơn giản đến các mô hình phức tạp hơn như dữ liệu bảng (panel data), mô hình lựa chọn nhị phân (binary choice models), và các phương pháp đánh giá tác động tiên tiến, chúng tôi sẽ dẫn dắt bạn từng bước. Mỗi chương không chỉ trình bày lý thuyết mà còn cung cấp các ví dụ thực tế, dữ liệu minh họa và hướng dẫn chi tiết về cách thực hiện phân tích trên phần mềm Stata. Mục tiêu của chúng tôi là giúp bạn không chỉ hiểu “cái gì” mà còn “tại sao” và “làm thế nào” để áp dụng các kỹ thuật này vào việc giải quyết các vấn đề phát triển thực sự, từ phân tích các yếu tố quyết định thu nhập đến đánh giá hiệu quả của các chương trình viện trợ hay chính sách công. Hãy cùng nhau khám phá sức mạnh của dữ liệu để tạo ra những thay đổi tích cực!

CẤU TRÚC TÀI LIỆU

  1. Nền tảng kinh tế lượng phát triển thực nghiệm
    Bạn sẽ xây dựng nền tảng vững chắc về kinh tế lượng, từ giới thiệu các mô hình kinh tế phát triển đến hồi quy tuyến tính đơn giản và mở rộng. Chương này giúp bạn hiểu về quan hệ nhân quả và cách diễn giải kết quả hồi quy cơ bản, chuẩn bị cho các phân tích phức tạp hơn.
  2. Kiểm định giả thuyết và Ứng dụng thực tiễn
    Làm chủ các kỹ thuật kiểm định giả thuyết, hiểu về các giả định cốt lõi của OLS và cách xử lý các vấn đề như tính không đồng phương sai (heteroskedasticity). Bạn sẽ áp dụng kiến thức này để phân tích các yếu tố quyết định thu nhập và năng suất lao động, mang lại cái nhìn sâu sắc vào thực tế.
  3. Mô hình tăng trưởng và Dữ liệu chuỗi thời gian
    Khám phá các mô hình tăng trưởng kinh tế và cách phân tích dữ liệu chuỗi thời gian. Bạn sẽ học về tính không dừng (non-stationarity), đồng tích hợp (cointegration), và các mô hình tăng trưởng ngoại/nội sinh, giúp bạn hiểu các động lực kinh tế vĩ mô.
  4. Dữ liệu bảng và Xử lý nội sinh
    Tiếp cận dữ liệu bảng (panel data), một công cụ mạnh mẽ để kiểm soát tính không đồng nhất không quan sát được (unobserved heterogeneity). Bạn sẽ học các ước lượng như hiệu ứng cố định (fixed effects) và cách sử dụng biến công cụ (instrumental variables) để giải quyết nội sinh (endogeneity).
  5. Mô hình lựa chọn và Giải pháp góc
    Làm chủ các mô hình cho biến phụ thuộc định tính hoặc bị chặn. Bạn sẽ học về ước lượng hợp lý tối đa (Maximum Likelihood Estimation), các mô hình Probit/Logit, Tobit, và mô hình cấu trúc, ứng dụng vào các quyết định kinh tế thực tế.
  6. Đánh giá tác động và Hiệu ứng không đồng nhất
    Tập trung vào các phương pháp đánh giá chương trình và chính sách phát triển. Bạn sẽ hiểu về mô hình nhân quả Rubin (Rubin Causal Model), thiết kế gián đoạn hồi quy (Regression Discontinuity Design), hiệu ứng điều trị trung bình cục bộ (Local Average Treatment Effect)hiệu ứng điều trị biên (Marginal Treatment Effect).
  7. Dữ liệu bảng động và Phụ thuộc chéo
    Khám phá các kỹ thuật nâng cao cho dữ liệu bảng, bao gồm mô hình dữ liệu bảng động (dynamic panel data models) với GMM (Generalized Method of Moments), xử lý phụ thuộc chéo (cross-sectional dependence), và ước lượng nhóm trung bình (Mean Group Estimator), áp dụng vào hàm sản xuất vĩ mô.

KIẾN THỨC TIÊN QUYẾT

Để tiếp thu tốt nhất nội dung trong chuỗi bài giảng, bạn cần có nền tảng vững chắc về các chủ đề sau:

  • Kinh tế lượng cơ bản: Hiểu rõ về mô hình hồi quy OLS, các giả định Gauss-Markov, kiểm định giả thuyết (t-test, F-test), và diễn giải hệ số hồi quy.
  • Xác suất thống kê: Nắm vững các khái niệm về phân phối xác suất, ước lượng điểm, khoảng tin cậy và các loại sai lầm trong kiểm định giả thuyết.
  • Sử dụng Stata cơ bản: Có khả năng nhập và quản lý dữ liệu, thực hiện các lệnh thống kê mô tả (summarize, tabulate) và chạy hồi quy cơ bản (regress).
  • Lý thuyết kinh tế vi mô và vĩ mô: Hiểu biết về các nguyên lý cơ bản của kinh tế học sẽ giúp bạn dễ dàng liên hệ lý thuyết với các ứng dụng thực nghiệm.

MỤC TIÊU HỌC TẬP

Hoàn thành chuỗi bài giảng này, bạn sẽ không chỉ hiểu lý thuyết mà còn có thể tự tin thực hiện các phân tích phức tạp. Mục tiêu của chúng tôi là giúp bạn đạt được những kỹ năng có thể đo lường được sau đây:

  • Phân tích dữ liệu phát triển: Áp dụng các kỹ thuật kinh tế lượng để phân tích các yếu tố quyết định thu nhập, tăng trưởng, nghèo đói và các vấn đề phát triển khác.
  • Thiết kế nghiên cứu thực nghiệm: Hiểu và lựa chọn các phương pháp phù hợp (hồi quy, dữ liệu bảng, IV, RDD, mô hình lựa chọn) để trả lời các câu hỏi nghiên cứu nhân quả.
  • Thực thi trên Stata thành thạo: Tự tin sử dụng Stata để chuẩn bị dữ liệu, chạy các mô hình kinh tế lượng từ cơ bản đến nâng cao và diễn giải kết quả một cách chính xác.
  • Xử lý vấn đề nội sinh: Nhận diện và áp dụng các chiến lược nhận dạng như biến công cụ, dữ liệu bảng, hoặc các phương pháp đánh giá tác động để giải quyết vấn đề nội sinh.
  • Mô hình hóa lựa chọn và giải pháp góc: Xây dựng và ước lượng các mô hình cho biến phụ thuộc định tính hoặc bị chặn, ứng dụng vào các quyết định kinh tế của cá nhân, hộ gia đình.
  • Đánh giá tác động chính sách: Có khả năng đánh giá hiệu quả của các chương trình và chính sách phát triển bằng các phương pháp thực nghiệm hiện đại.
  • Trình bày kết quả chuyên nghiệp: Tổng hợp, diễn giải và trình bày các kết quả phân tích một cách rõ ràng, logic và có tính thuyết phục cao cho các bài tập lớn, luận văn hoặc báo cáo.

GỢI Ý HỌC TẬP

Để tối đa hóa hiệu quả, chúng tôi khuyến khích bạn áp dụng các phương pháp sau:

  • Học đi đôi với hành: Đừng chỉ đọc lý thuyết. Hãy mở Stata và chạy lại tất cả các ví dụ trong chuỗi bài giảng với bộ dữ liệu được cung cấp. Thử thay đổi các tùy chọn lệnh để xem kết quả thay đổi ra sao.
  • Hiểu “Tại sao” trước khi học “Làm thế nào”: Trước khi gõ một lệnh Stata, hãy dừng lại một chút để tự hỏi: “Tại sao mình lại cần mô hình này? Nó giải quyết vấn đề gì mà mô hình trước đó không làm được?”.
  • Tận dụng phần bài tập: Mỗi chương đều có các bài tập thực hành. Đây là cơ hội tuyệt vời để bạn tự kiểm tra kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề một cách độc lập.
  • Thảo luận nhóm: Học cùng bạn bè là một cách hiệu quả để củng cố kiến thức. Việc giải thích một khái niệm cho người khác chính là cách tốt nhất để bạn thực sự hiểu sâu về nó.
  • Ghi chú và tóm tắt: Sau mỗi chương, hãy dành thời gian tóm tắt lại các ý chính, các lệnh Stata quan trọng và những lưu ý đặc biệt. Việc này sẽ giúp bạn hệ thống hóa kiến thức và dễ dàng ôn tập sau này.

GIÁ TRỊ NHẬN ĐƯỢC

Đầu tư vào chuỗi bài giảng này là đầu tư vào tương lai học thuật và sự nghiệp của chính bạn. Sau khi hoàn thành, bạn sẽ nhận được:

  • Sự tự tin học thuật: Tự tin giải quyết các câu hỏi nghiên cứu phức tạp trong kinh tế phát triển và bảo vệ kết quả của mình một cách thuyết phục.
  • Kỹ năng thực hành vượt trội: Thành thạo Stata, một trong những phần mềm thống kê được ưa chuộng nhất, giúp bạn nổi bật trong mắt nhà tuyển dụng và cộng đồng nghiên cứu.
  • Nền tảng vững chắc cho nghiên cứu sau đại học: Nắm vững các kỹ thuật thực nghiệm là yêu cầu gần như bắt buộc đối với bất kỳ nghiên cứu sinh kinh tế nào.
  • Tư duy phản biện sắc bén: Không chỉ học cách chạy mô hình, bạn còn học cách đặt câu hỏi, chẩn đoán vấn đề và lựa chọn phương pháp phù hợp nhất, hình thành tư duy của một nhà nghiên cứu thực thụ.
  • Tiết kiệm thời gian và công sức: Chuỗi bài giảng cung cấp một lộ trình học tập có hệ thống, rõ ràng, giúp bạn tránh được những sai lầm phổ biến và đi thẳng vào trọng tâm vấn đề.

“Kinh tế phát triển thực nghiệm” không chỉ là giáo trình mà là khóa huấn luyện toàn diện, biến bạn từ học lý thuyết thành nhà phân tích thành thạo. Bắt đầu hành trình ngay hôm nay!

Chương 1: Giới thiệu về kinh tế phát triển thực chứng

  • Tại sao cần mô hình? Giới thiệu về kinh tế lượng và mô hình Harris-Todaro
  • Hàm sản xuất Cobb-Douglas và cách diễn giải kết quả hồi quy
  • Mở rộng mô hình với vốn nhân lực và hàm thu nhập Mincerian
  • Hướng dẫn thực hành phân tích sự khác biệt thu nhập với Stata

Chương 2: Mô hình hồi quy tuyến tính đơn giản

  • Nền tảng mô hình hồi quy tuyến tính và quan hệ nhân quả
  • Giả định cốt lõi và cách xây dựng bộ ước lượng OLS
  • Phân tích các tính chất quan trọng của ước lượng OLS
  • Hướng dẫn thực hành và bài tập vận dụng với Stata

Chương 3: Mở rộng mô hình hồi quy đơn

  • Mở rộng mô hình hồi quy với biến giả
  • Nền tảng lý thuyết của hồi quy đa biến
  • Diễn giải và ứng dụng hồi quy đa biến
  • Hướng dẫn thực hành phân tích hồi quy đa biến với Stata

Chương 4: Kiểm định giả thuyết

  • Nền tảng về phân phối của các ước lượng OLS
  • Kiểm định giả thuyết cho một tham số (Kiểm định t)
  • Kiểm định ý nghĩa tổng thể (Kiểm định F) và lựa chọn mô hình
  • Các thuộc tính trong mẫu lớn và kiểm định phương sai thay đổi
  • Hướng dẫn thực hành kiểm định giả thuyết với Stata

Chương 5: Yếu tố quyết định thu nhập và năng suất lao động

  • Tại sao phải kiểm định giả định?
  • Hàm thu nhập và cách xử lý phương sai sai số thay đổi
  • Phân tích hàm sản xuất và thảo luận về diễn giải nhân quả
  • Hướng dẫn thực hành phân tích hàm thu nhập và sản xuất với Stata

Chương 6: Mô hình hóa tăng trưởng với dữ liệu chuỗi thời gian

  • Giới thiệu về dữ liệu chuỗi thời gian và mô hình Solow
  • Các giả định OLS cho dữ liệu chuỗi thời gian
  • Xây dựng mô hình động và vấn đề tự tương quan
  • Hiểm họa hồi quy giả và tính không dừng
  • Hướng dẫn thực hành phân tích mô hình tăng trưởng với Stata

Chương 7: Hàm ý của các biến có nghiệm đơn vị

  • Hiểu về nghiệm đơn vị và cách kiểm định trong Stata
  • Đồng tích hợp – Khi nào hai chuỗi không dừng có thể “đi cùng nhau”?
  • Mô hình hiệu chỉnh sai số và nhân quả Granger
  • Hướng dẫn thực hành phân tích tăng trưởng và lạm phát

Chương 8: Tăng trưởng ngoại sinh và nội sinh

  • Mô hình tăng trưởng Solow và vai trò của thay đổi cơ cấu
  • Mở rộng mô hình Solow với vốn nhân lực và phương trình động
  • Cuộc tranh luận giữa tăng trưởng ngoại sinh và nội sinh
  • Hướng dẫn thực hành ước lượng mô hình tăng trưởng với Stata

Chương 9: Dữ liệu bảng: giới thiệu

  • Giới thiệu dữ liệu bảng và vấn đề nội sinh
  • Ước lượng hiệu ứng cố định trong hàm sản xuất
  • Diễn giải, hạn chế và thực hành Stata
  • Hướng dẫn thực hành với Stata từ A-Z

Chương 10: Các ước lượng dữ liệu bảng: POLS, RE, FE, FD

  • Giới thiệu các phương pháp ước lượng dữ liệu bảng
  • Các giả định và lựa chọn mô hình phù hợp
  • Hướng dẫn thực hành với Stata

Chương 11: Biến công cụ và biến nội sinh

  • Tại sao ước lượng OLS bị chệch?
  • Nguyên lý và cách diễn giải biến công cụ
  • Các tính chất và suy luận thống kê với IV
  • Hướng dẫn thực hành phân tích khác biệt thu nhập

Chương 12: Phương pháp đánh giá chương trình chính sách phát triển

  • Nền tảng đánh giá tác động và mô hình nhân quả Rubin
  • Các phương pháp ước lượng và lựa chọn dựa trên biến quan sát được
  • Hướng dẫn thực hành và giải bài tập về đánh giá tác động

Chương 13: Mô hình, thí nghiệm và hiệu chỉnh phân tích chính sách

  • So sánh hồi quy và đánh giá chương trình
  • Tìm hiểu thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát (RCT)
  • Hiệu chỉnh mô hình và vai trò của công nghệ
  • Hướng dẫn thực hành với Stata

Chương 14: Đo lường, mô hình và phương pháp hiểu nghèo đói

  • Đo lường nghèo đói: Tại sao các con số lại mâu thuẫn?
  • Các mô hình kinh tế giải thích thu nhập và lựa chọn nghề nghiệp
  • Hướng dẫn thực hành phân tích thu nhập với Stata

Chương 15: Ước lượng hợp lý tối đa

  • Nguyên tắc nền tảng của ước lượng hợp lý cực đại
  • Tối đa hóa hàm hợp lý và thực hành với Stata
  • Thuộc tính, vấn đề và cảnh báo khi dùng MLE
  • Kiểm định giả thuyết và hướng dẫn bài tập

Chương 16: Mô hình hóa lựa chọn: LPM, probit và logit

  • Nền tảng về mô hình lựa chọn nhị phân và mô hình xác suất tuyến tính (LPM)
  • Mô hình Probit và Logit – Tiếp cận qua biến tiềm ẩn
  • Nguyên lý ước lượng và diễn giải kết quả Probit & Logit
  • Hướng dẫn thực hành phân tích mô hình lựa chọn nhị phân với Stata

Chương 17: Sử dụng logit và probit cho thất nghiệp và trường học

  • Giới thiệu các mô hình lựa chọn nhị phân
  • Diễn giải hệ số và hiệu ứng cận biên
  • Tính toán hiệu ứng cận biên trong Stata
  • Đánh giá độ phù hợp của mô hình
  • Ứng dụng phân tích lựa chọn trường học ở Ấn Độ
  • Hướng dẫn thực hành tổng hợp với Stata

Chương 18: Giải pháp góc: mô hình hóa đầu tư vào trẻ em

  • Hiểu về giải pháp góc và những hạn chế của hồi quy OLS
  • Mô hình Tobit – Một giải pháp kinh điển cho dữ liệu bị chặn
  • Mô hình hai phần – Hướng tiếp cận linh hoạt và mạnh mẽ hơn
  • Hướng dẫn thực hành so sánh các mô hình giải pháp góc với Stata

Chương 19: Giới thiệu mô hình cấu trúc trong kinh tế phát triển

  • Tại sao cần mô hình cấu trúc và nền tảng lý thuyết
  • Từ mô hình lý thuyết đến phương trình kinh tế lượng
  • Kiểm định giả thuyết bảo hiểm toàn phần với Stata
  • Hướng dẫn thực hành tổng hợp từ A đến Z

Chương 20: Phương pháp cấu trúc và tỷ suất lợi nhuận giáo dục

  • Xây dựng mô hình cấu trúc về lựa chọn giáo dục
  • Giải quyết mô hình và suy luận kinh tế lượng
  • Thảo luận, ứng dụng và hướng dẫn thực hành với Stata
  • Hướng dẫn thực hành với Stata

Chương 21: Chọn mẫu: mô hình hóa thu nhập khi nghề nghiệp

  • Hiểu rõ vấn đề sai lệch chọn mẫu và nền tảng lý thuyết
  • Trực giác kinh tế, ví dụ ứng dụng và các mô hình liên quan
  • Hướng dẫn thực hành mô hình Heckman với Stata

Chương 22: Đánh giá chương trình: sai biệt gián đoạn và ghép đôi

  • Giới thiệu về thiết kế hồi quy gián đoạn
  • Sức mạnh của ghép cặp theo điểm xu hướng
  • Phân tích các nghiên cứu điển hình
  • Hướng dẫn thực hành đánh giá tác động với Stata

Chương 23: Tính không đồng nhất, chọn lọc và hiệu ứng điều trị biên

  • Biến công cụ và vấn đề hiệu ứng không đồng nhất
  • Giải mã hiệu ứng điều trị trung bình cục bộ (LATE)
  • Hiệu ứng điều trị biên (MTE) và mô hình lựa chọn
  • Ứng dụng MTE để phân tích lợi tức giáo dục
  • Hướng dẫn thực hành ước lượng MTE với Stata

Chương 24: Ước lượng các hiệu ứng động với dữ liệu bảng

  • Giới thiệu mô hình dữ liệu bảng động và vấn đề nội sinh
  • Phương pháp GMM khác biệt của Arellano-Bond
  • Cải tiến với GMM hệ thống và các vấn đề thực tiễn
  • Hướng dẫn thực hành ước lượng mô hình động với Stata
  • Mở rộng mô hình và các trường hợp tổng quát

Chương 25: Mô hình hóa tác động viện trợ và yếu tố quyết định tăng trưởng

  • Sự nhạy cảm của mô hình và đặc tả động
  • Giải quyết vấn đề nội sinh với ước lượng GMM
  • Phân biệt hiệu ứng mức và hiệu ứng tăng trưởng
  • Hướng dẫn thực hành phân tích với Stata

Chương 26: Hiểu công nghệ thông qua dữ liệu bảng dài hạn

  • Giới thiệu dữ liệu bảng dài và tính không đồng nhất tham số
  • Ước lượng nhóm trung bình (Mean Group Estimator) trong Stata
  • Phụ thuộc chéo và thách thức của các nhân tố chung
  • Hướng dẫn thực hành phân tích dữ liệu bảng dài với Stata

Chương 27: Phụ thuộc theo mặt cắt ngang và dữ liệu không dừng

  • Các phương pháp mô hình hóa sự phụ thuộc chéo
  • Phương pháp hiệu ứng tương quan chung của Pesaran
  • Kiểm định nghiệm đơn vị và đồng tích hợp trong dữ liệu bảng
  • Hướng dẫn thực hành phân tích dữ liệu bảng dài với Stata

Chương 28: Hàm sản xuất vĩ mô cho sản xuất công nghiệp

  • Ước lượng hàm sản xuất cho ngành sản xuất công nghiệp
  • Ước lượng hàm sản xuất cho ngành nông nghiệp và kiểm định nghiệm đơn vị
  • Hướng dẫn thực hành phân tích hàm sản xuất nông nghiệp với Stata

Chương 29: Làm thế nào để hiểu rõ nhất quá trình phát triển?

  • Tổng kết các phương pháp và tư duy thực nghiệm
  • Thảo luận về các thách thức và hướng nghiên cứu tương lai
  • Định hướng cho các nhà nghiên cứu trẻ
Back to top button